Ez dut uste Egigurenen liburua irakurriko dudanik eta irakurri gabeko lan bati kritika egitea batere txukuna ez dela jakin arren, lerro batzuk egitera ausartu naiz, dagoneneko liburuaren gako nagusiak plazatu baitira.

Egigurenek eta PSEko beste militante batzuek, aspalditik, PSOEren barruan ustezko korronte “vasquista” bateko buruak direla sinarazi nahi izan digute. Taktika hori oso baliagarria izan zaie zenbait herritan, izan ere, etiketa estetiko hori dela medio, hainbat alkate urte luzez aginte makilari eusti ahal izan diote. Etiketa huts horretik arago ez dut inoiz mamirik ikusi ordea.

Aitortzen dut” vasquista” hitz horrek zer esan nahi duen ulertzeko zailtasunak ditudala. Bai PSOEren ahotik ateratzen denean, baita Nafarroa Garaiko ezkerreko beste sektoreen eztarritik aditzen dudanean ere. Ez dakit “vasquista” horrek euskalzalea esan nahi duen, euskal naziotasuna onarpena dakarren, edo elastiko baterako lelo koloretsu baterako ikurra ote den. Oraingoan , Egigurenek, beti erne, “navarrista” adjetiboa ere gehitu dio, pitzadura berri batzuk hedatzeko parada duela ohartu baita.

Prentsaren bidez politikari aizarnatarraren lelo berri batzuk ezagutzeko aukera izan dugu. Zer esanik ez, horietako batzuk interresgarriak dira. Gehiago esango nuke, bota dituen argudioetako batzuk tentagarriak dira ezkerreko euskal independentismoa berritzeko interesa dugunontzat: Nafarroako zentralitatea, PNVren diruzaletasuna eta neozentralismoa, sektore berrietara iristeko beharra, lurraldetasunaren garrantzia…Aldiz, susmo txarra ere hartu diot bere burutazio berriari, izan ere, beste garai batzuetan ere, Egiguren jaunak kanta gozuekin etorri zitzaigun, itsas-lamia balitzan, ezkerreko independentismoak Zapaterorengan konfiantza izan behar genuela esanez.

PNVren azkeneko kartutxoa erabiltzen ari zelarik( Ibarretxeren proposamenak) Egiguren solaskideak Madrilera begiratzeko proposatu zuen. Ezker Abertzalearen gidaritza politikoak sinestu nahi izan zion, eta geroztik, hainbat sektoretan Egigureren hitzek ,azti baten iragarpen moduan, oihartzun zabala izaten dute.

Haatik, Egigurenek ez du sekula inolako sektorerik ordezkatu. Euskal Herriko PSOEko militante euskaltzaleak 1937ko lubakietan hil ziren gudarien ondoan. Franco hil ondorengo PSE beste alderdi berri bat izan zen, Catalunyako PSCrekin antzik ez duen PSOEren sukurtsala, alegia.

Egigureni , berriz, ezin diogu ukatu ausardirik. Aurreko fase politikoan, non jardun politikoa egiteak benetako arrisku larriak erakartzen baitzituen (orain batzuentzat ez dira bukatu) , bere rol hartzea ez zen erraza, beste politikari franko askoz erosoago ibili dira arrisku eta konpromiso guztietatik at. Baina ausarta izateak ez du sinesgarritasunik ematen eta orain, berriz ere, Loiolako prozesuaren garaietan bezala, Egigureren proposamenak liluratu, despistatu eta zorabaitu nahi gaituen itsa-lamien kanta gezurtia da.

Ezkerreko independentismoak sektore berrietara iristeko premia du. XXI.mendeko independentismoak bere propsamena berritu behar du, baina beharrezkoa den hazkunde hori ez da iritsiko aurreko fasea kudeatu duten bi alderdi nagusiekin balizko akordio estrategikoren menpe jartzen bada.

Erretiroaren atarian dagoen politikari profesional baten hitzei hauspoa eman beharrean, ezkerreko independentismoak bere begirada beste lekutara bideratu beharko duela uste dut. Euren herriak independentziaren bidean jarri dituzten eragileengana so egiten, sistema sozioekonomikoa iraultzeko ahaleginetan ari diren proposamen berritzaileetara, ezkerreko sektore berrietara iristeko gaitasuna izan duten indar soziopolitiko independentisteengana…PNV eta PSOEren politikariekin inora eramango ez gaituzten biribilgunetan galdu aurretik, mintza gaitezen gure herrikideekin eta tresnak sor ditzagun aldebakarretasunetik independentziara eta eraldaketa sozioekonomikoaren bidean jarriko gaituen jardunari ekiteko.

Patxi Azparren, Eusko Ekintzaren militantea.

Ezker Abertzalearen sektore guztiok gure herriaren errealitate soziopolitikoari egokitzeko ahalegin handiak eta beharrezkoak egin arren, gero eta nabarmenago geratzen ari da normalkuntza prozesurik ez dela ematen ari. Honetaz ez ohartzea, gertakizunen errealitate politikoa ez onartzea da.

 Ezker Abertzaleak soilik aldebarkatasunetik eman diren urratsak egiteak, berez, prozesua ahalbideratzen duela ulertu nahi izan da. Prozesurik eman dadin, ordea, alde guztietatik borondatea egon behar du eta hemen une honetan, eta epe labur-ertainean, ez du ematen horrelakorik suertatuko denik.

 Azkeneko adibidea, ETA erakundearen desarme keinuarekin batera ikusi ahal izan duguna: espainiar eta frantses Estatuek nazioarteko bitartekariei egindakoarekin, alegia. 

 Aldebakartasunak, berez, ez da, hala beharrez, aldebikotasuna ekartzen. Batik bat aldebakartasuna konfrontazio politikoa eta demokratikorako bide gisa ulertzen ez bada. Konfrontazio politiko hori gabe, Estatuek ez dute euskal herritarron borondatea onartzeko premiarik izango. Hori gabe, aldebakartasuna Estatuen beharretara egokitutako gidoi baten urratsen araberako jarduna baino ez da izango. Akats handia da pentsatzea gidoi hau jarraituz, nazioarteko balizko presio batzuek direla medio, Estatuak lotsagarri ala nabarmen utziko ditugula. Besteak beste presio horiek zantzu guztien arabera ez direlako iritsiko.

 Aldi berean, prozesurik ez dagoela gero eta argiago egonda ere, keinu, ekitaldi eta hitzaldi-sortak antolatzen jarraitzen da eta eszenifikazio hau ulertzeko gero eta zailtasun handiagoak ditu ezker abertzaleko jendeak.

 Gertaera hauen guztien ondorioa: (ezkerreko independentismoaren esparru soziopolitikoan) harridura egun eta laster etsipena eta geldikeria. Eta hau ari da geratzen, batik bat, beste mugimenduekin batera konfrontazio demokratikorako eta nazio eraikuntzarako urratsik eman ez direlako.  Konfrontaziorik gabe ez dago prozesurik, urte luzez ikusi dugu Euskal Herrian eta orain Katalunian.

 Herri honek hitz egin du dagoneko: hautestontzietan, erakundeetan eta kaleetan. Mintzo da eta autodeterminazioa eskubidea bete nahi duela esan du, eskubide horren gauzatzean oinarria den estatus juridiko burujabea ezarriz. Alabaina, autodeterminazioa ez da Estatuen onarpen ofizialetik etorriko, errotik demokratikoa den aldebakarreko ekintzetatik baizik. Hemen eta Katalunian horrela izango da. Eta hau ekimen independentista batek bultzaturik, beste inork ez baitu honenganako inolako interesik.

 85 urteetako bere ibilbide historikoan Ezker Abertzaleak akats estrategiko nabarmena errepikatu du, behin eta berriz, hots, Euskal Herriaren askatasuna Estatu espainiarren demokratizazio prozesu baten eskutik etorriko dela pentsatzea. Akats hori egin da EAE-ANV sorreratik (Errepublika garaian) gaur arteraino. Aldiz, euskal herritarrok ezin dugu gure gain hartu gurea ez den erantzukizuna, espainiarrena baita, hauek ez zuten nahi izan, edota ezin izan zuten Estatu frankista genozidarekin haustura demokratikorik egin.

 Konfrontazio-ezak euskal gatazka politikoa ikusezin bilakatu du, bai nazioarteko foroetan, bai arlo politiko eta mediatikoan.  Izan ere Estatuen agendan, egun, lehentasuna Katalunian dago eta ez Euskal Herrian. Gatazka politikoa Espainiar Estatuaren agenda politiko eta eztabaidetatik desagertu egin da. Euren ustez, ez dago gatazka politikorik, elkarbizitzarako eta ordena publikorako hondar arazoa baizik.

 Eusko Ekintzaren militantziaren ustez, herri honek independentzia, sozialismo, amnistia eta askatasunerantz urratsak egin ditzan eta alde guztientzat gatazkaren zauriak itxiko dituen irtenbide duina lortzeko, konfrontazio demokratikoa ezinbestekoa da, honek bakarrik bilduko baitu behar den indar metaketa.

Euskal Herria, 2014ko apirilaren 1a.

Antxon Gomez eta Alberto Muñoz. (Eusko Ekintzako kideak)

Antxon Gomez eta Alberto Muñoz. (Eusko Ekintzako kideak)